Glucosamine en artrose

Gewrichtsslijtage ofwel artrose behoort tot één van de meeste voorkomende ziektes onder 50-plussers. Senioren die hier vrij van zijn, vormen een minderheid. De oorzaken van overmatige slijtage zijn vaak niet allemaal even duidelijk. Een medicinale oplossing, anders dan de pijn- en ontstekingsremmende en vaak bekritiseerde NSAID's is er nog niet. Op zo'n moment kun je er op rekenen dat er in het "alternatieve circuit" gezocht worden naar andere mogelijkheden. Voedingssupplementen met glucosamine als basisgrondstof hebben deze leemte opgevuld.

In 'alternatieve' kringen wordt glucosamine al jaren als een goede hulpmiddel beschouwd bij artrose.

Glucosamine 

Glucosamine is de algemeen gebruikte naar voor 2-Amino-2-desoxy-alpha- en -beta-D-glucopyranose (C6H14NO5). Glucosamine is een zogenaamde aminosuiker. Het is een derivaat van glucose, waar het slechts van verschilt door vervanging van de hydroxylgroep (aan het tweede koolstofatoom) door een aminogroep. Glucosamine komt in Europese voedingssupplementen meestal voor in de vorm van glucosaminesulfaat.

Aangezien glucosamine in voedingssupplementen uit kreeftachtige (meestal garnalenschalen) of krabben gewonnen wordt, zullen degenen die daar allergisch voor zijn, glucosamine willen mijden. Ook al is het allergeen aanwezig in het vlees van deze dieren, terwijl glucosamine uit de schaal (chitinepantser) wordt bereid.

Een andere zorg die soms wordt geuit, is dat de extra dosering glucosamine zou kunnen bijdragen aan diabetes (door te interfereren met de normale regulatie van de hexosamine biosynthese pathway) maar verschillende studies hebben geen bewijzen gevonden dat dit het geval zou zijn. Een dagdosering glucosamine komt overeen met een half suikerklontje. Advies: informeer bij gebruik altijd uw behandelend arts.

De rol van de overige stoffen:

Glucosamine supplementen worden namelijk voor producenten graag gecombineerd met extra's om hun product weer net iets exclusiever te maken dan dat van een ander. Wat is daar nu van waar?

Chondroïtine

Glucosamine plus chondroïtine (als sulfaat) is de meest gebruikte combinatie. Chondroïtine is een belangrijk onderdeel van verschillende typen bindweefsel, zoals kraakbeen, bot, huid en pezen. Chondroïtine kan potentieel veel goeds doen, het probleem ligt hem echter in het eerder genoemde moleculaire gewicht. In veel producten wordt standaard chondroïtine gebruikt. Deze vorm bestaat uit grote moleculen waarvan slechts 10% via het maag-darmkanaal in het lichaam kan worden opgenomen. Hier treffen we het belang van goede grondstoffen! Terwijl bij standaard chondroïtine slechts 5% kan worden opgenomen, kan met een hoogwaardige chondroïtine een mogelijke 20% opname worden bereikt. Producenten met een kwaliteitschondroïtine kunnen veel minder ervan bevatten en hebben toch het gewenste resultaat.

Daarbij is de gewenste hoeveelheid chondroïtine niet precies bekend en dus in ieder geval ondergeschikt aan de kwaliteit van de gebruikte grondstof. De marketing rond de combinatiepreparaten wil de consument doen geloven dat de verhouding 5:4 (glucosamine:chondroïtine) de meest ideale is, maar daar ligt geen wetenschappelijk bewijs aan ten grondslag. In het kader van gebruiksveiligheid zijn grote hoeveelheden chondroïtine overigens af te raden in verband met het allergetisch effect. Advies: chondroïtine is aan te bevelen bij zwaardere artrose gevallen.

Methyl Sulfonyl Methaan (MSM)

MSM is een organisch gebonden zwavel. Het is vrij onbekend dat zwavel een vitale en essentiële substantie is dat in elk levend organisme aanwezig is. Het is één van de vijf fundamentele elementen (zuurstof, waterstof, stikstof, koolstof, zwavel) dat in 96% van onze organismen aanwezig is. Zwavel zelf wordt in veel verschillende vormen in de natuur gevonden, maar MSM is een speciaal type voedingszwavel dat de natuurlijke afweer van ons lichaam regelt. Daarnaast heeft deze organische zwavelvorm een belangrijke rol in het vormen van collageen en dus een direct effect op de kraakbeenmatrix.

Onder invloed van MSM worden celwanden goed doorlaatbaar en elastisch, waardoor voedingsstoffen de cel in en gifstoffen de cel uit kunnen. MSM heeft als chemische benaming DMSO2, een afgeleide van DMSO.

Onderzoek (Jacob en Herschler) uit de jaren '60 rapporteerden opmerkelijke successen met DMSO tegen verschillende aandoeningen zoals eczeem, psoriasis, bursitis, reumatoïde artritis, huidzweren, gewrichts- en spierpijnen. DMSO is inmiddels een erkende farmaceutische stof waar enkele negatieve bijwerkingen bij gerapporteerd zijn. DMSO2 (MSM) kent deze bijwerkingen niet. Advies: MSM is dus een welkome aanvulling op glucosamine bij zwaardere artroseklachten.

Omega 3 (visolie)

Het essentiële vetzuur omega-3 is ook wel bekend onder de term visolie. Deze verwijzing is niet één op één juist. Omega-3 bestaat uit meerdere vormen vetzuren waarvan alleen EPA (eicosapentaeenzuur) en DHA (docosahexaeenzuur) vormen hoog voorradig zijn in vis en daarom als 'visolie' worden aangeboden. ALA (alfa-linoleenzuur) is bijvoorbeeld een omega-3 vorm die niet in vis voorkomt.

De positieve invloed van omega-3 is merkbaar bij kinderen (ADHD en leerprestaties) en bij volwassenen (hart- en vaatondersteuning, cholesterolverlaging en geheugen). Mensen met gewrichtsklachten kunnen ook baat hebben bij een hoge dosering EPA/DHA. Visolie wordt derhalve in enkele combinatiesupplementen gebruikt. De dosering visolie in deze producten is echter zo laag dat het effect nihil is. Advies: neem een apart visolie supplement.

Andere hulpstoffen

In diverse producten worden ook enkele vitaminen en mineralen gebruikt, waaronder mangaan, zink en koper. Deze 'hulpstoffen' hebben een ondersteunende functie bij de opbouw van kraakbeen en zijn aan te raden. Advies: richt u zich bij lichte klachten op preparaten met puur glucosamine of bij zwaardere klachten op combinaties met chondroïtine en MSM. Eventueel aangevuld met vitaminen en mineralen.